ข้าวเย็นเหนือ สรรพคุณ

ข้าวเย็นเหนือ สรรพคุณ ที่เป็นประโยชน์ วิธีกิน ข้าวเย็นเหนือ

สรรพคุณข้าวเย็นเหนือ หัว มีรสมันกร่อยหวานเล็กน้อย แก้ประดง แก้มะเร็งคุดทะราด แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรค เข้าข้อออกดอก เข้าข้อ ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง ทำให้แผลฝียุบแห้ง แก้ประดง แก้เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก ช่วยแก้อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย แก้ปัสสาวะพิการ แก้อักเสบในร่างกาย นิยมใช้คู่กันทั้งข้าวเย็นเหนือและข้าวเย็นใต้ เรียกว่า ข้าวเย็นทั้งสอง

ชื่อสมุนไพร : ข้าวเย็นเหนือ
ชื่อเรียกอื่นๆ : ข้าวเย็นโคกแดง, ค้อนกระแต, หัวข้าวเย็นเหนือ, หัวข้าวเย็นวอก, ยาหัวข้อ (อุบลราชธานี), หัวยาข้าวเย็น, ข้าวเย็นวอก (ภาคเหนือ), หัวยาจีนปักษ์เหนือ (ภาคใต้), เสี้ยมโค่ฮก, เสี้ยมโถ่ฮก (จีนแต้จิ๋ว), ถู่ฝุหลิง และ หงถู่หลิง (จีนกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Smilax corbularia Kunth.และSmilax microchina T. koyama
ชื่อสามัญ : Smilax
วงศ์ : SMILACEAE

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :
ข้าวเย็นเหนือ เป็นไม้เถาเนื้อแข็ง ลงหัว เลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น หรือตามพื้นดิน อาจยาวได้ถึง 5 เมตร ลำต้นกลมหรือเป็นเหลี่ยมเล็กน้อย เถามีหนาม กระจายห่างๆ หัวมีเนื้อแข็ง

  • ใบข้าวเย็นเหนือ ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรี ถึงรูปรีแกมรูปใบหอก กว้าง 2.5-7 เซนติเมตร ยาว 5-18 เซนติเมตร ปลายกลมหรือเว้าตื้น และเป็นติ่งแหลมสั้น โคนกลม ขอบเรียบ แผ่นใบหนา คล้ายแผ่นหนัง ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน เส้นใบหลัก 5-7 เส้น มี 3 เส้นกลาง ที่เด่นชัดกว่าเส้นที่เหลือด้านข้าง เชื่อมกับเหนือโคนใบ 3-5 มิลลิเมตร ก้านใบยาว 0.5-2 เซนติเมตร มือจับยาวได้ถึง 12 เซนติเมตร
  • ดอกข้าวเย็นเหนือ ช่อดอกแบบช่อซี่ร่ม 1-3 ช่อดอก ออกที่ซอกใบ ใกล้ปลายกิ่ง ดอกแยกเพศต่างต้น ใบประดับย่อยรูปไข่กว้าง ดอกสีเขียว กลีบรวม 6 กลีบ รูปรี หรือรูปรีแกมรูปขอบขนาน กลีบวงในมักแคบกว่ากลีบวงนอก ช่อดอกเพศผู้มี 20-40 ดอกต่อช่อ เกสรเพศผู้มีจำนวน 6 อัน อับเรณูรูปขอบขนาน ช่อดอกเพศเมียมี 15-30 ดอกต่อช่อ รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ รูปรี ยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร มี 3 ช่อง แต่ละช่องมีออวุล 1-2 เมล็ด มีเกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน รูปคล้ายเข็ม
  • ผลข้าวเย็นเหนือ ทรงกลม แบบผลมีเนื้อ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 5-6 มิลลิเมตร มี 1 หรือ 2 เมล็ด

สรรพคุณของข้าวเย็นเหนือ

  • ตำรายาพื้นบ้านมุกดาหารและประเทศมาเลเซียจะใช้เหง้าเป็นยาบำรุง (หัว)
  • หัวนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาบำรุงเลือด (หัว)
  • หัวตากแห้งนำมาหั่นผสมในตำรับยาบำรุงกำลัง (หัว)
  • ใช้หัวในยาตำรับ นำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้มะเร็ง ด้วยการบดยาหัวให้ละเอียดผสมกับส้มโมง ต้มจนแห้งแล้วผสมกับน้ำผึ้งรับประทานวันละ 1 เม็ด (หัว) หัวข้าวเย็นทั้งสองมีกลไกลการออกฤทธิ์ต้านมะเร็งเต้านม (หัว)
  • ตำรับยาแก้เบาหวานให้ใช้หัวข้าวเย็นทั้งสอง ใบโพธิ์ และไม้สัก นำมาต้มในหม้อดินเป็นยาดื่ม ส่วนอีกตำรับยาหนึ่งให้ใช้หัวข้าวเย็นทั้งสองผสมกับต้นลูกใต้ใบ นำมาต้มกับน้ำดื่ม (หัว)
  • หัวหรือรากมีรสหวานจืด เป็นยาสุขุม ออกฤทธิ์ต่อตับ กระเพาะ ใช้เป็นยาขับพิษร้อน ถอนพิษไข้ (หัว)
  • ต้นมีรสจืดเย็น เป็นยาแก้ไข้เรื้อรังและแก้ไข้ตัวร้อน (ผล)
  • ใบมีรสจืดเย็น เป็นยาแก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต (ใบ)
  • ตำรับยาแก้ไข้ทับระดูและระดูทับไข้ โดยมีอยู่ 2 ตำรับ ตำรับยาแรกใช้ยารวม 4 อย่าง ส่วนตำรับที่สองใช้ 6 อย่าง โดยใช้หัวข้าวเย็นทั้งสองผสมกับตัวยาอื่น ๆ ในตำรับ นำมาต้มเอาแต่น้ำดื่ม (หัว)
  • หัวมีรสมันกร่อน หวานเล็กน้อย ใช้เป็นยาแก้ประดง (หัว)
  • ตำรับยาแก้ไอ ให้ใช้หัวข้าวเย็นเหนือ 5 บาทและหัวข้าวเย็นใต้ 5 บาท นำมาต้มในหม้อดินและเติมเกลือทะเลเล็กน้อย ใช้ดื่มวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น (หัว)
  • ช่วยแก้อาการร้อนในกระหายน้ำ (หัว)
  • ช่วยแก้ตาแดง (หัว)
  • ช่วยขับลมชื้น ด้วยการใช้ข้าวเย็นเหนือและข้าวเย็นใต้อย่างละ 30 กรัม โกฐเขมา, โกฐหัวบัว, เจตมูลเพลิง (ไม่ได้ระบุว่าใช้เจตมูลเพลิงแดงหรือเจตมูลเพลิงขาว), เถาวัลย์เปรียงอย่างละ 20 กรัม นำมาต้มรวมกันใช้เป็นน้ำดื่ม หรือจะนำมาแช่กับเหล้า โดยใส่เหล้าให้ท่วมตัวยา ทิ้งไว้ 7 วัน แล้วนำมารับประทานก็ได้ (หัว)
  • รากใช้เป็นยาแก้พยาธิในท้อง (ราก)

ข้าวเย็นเหนือเป็นสมุนไพรไทยที่มักพบตามป่าดงดิบเขา ป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง พบมากทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยขยายพันธุ์ด้วยวิธีใช้หัวฝังดินและเจริญเติบโตและระบายน้ำได้ดีในดินร่วน ถือเป็นไม้ที่เลี้ยงยากและหาได้ยากก็ว่าได้ อีกทั้งยังเป็นส่วนผสมที่อยู่ในตำรับยาไทยที่ขึ้นทะเบียนจากกระทรวงสาธารณสุขว่าสามารถรักษามะเร็ง โรคน้ำเหลืองเสีย โรคเรื้อน โรคผิวหนัง กามโรค โรคไขข้อ โรคติดเชื้อ เป็นต้น สำหรับการรักษาโรคมะเร็งนั้น พบว่าอาจารย์อุดม ลดหวั่น แพทย์แผนไทย จากสวนสมุนไพรพรอุดม ในจังหวัดชลบุรี ได้กล่าวว่า สมุนไพรที่ปลูกไว้รักษามะเร็งหนึ่งหนึ่งในนั้นเป็นข้าวเย็นเหนือและข้าวเย็นใต้ ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ป่วยที่มาสวนสมุนไพรมักเป็นผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มีอาการหนักและแพทย์แผนปัจจุบันไม่สามารถรักษาได้ จึงหันมาเลือกใช้วิธีแพทย์ทางเลือกด้วยสมุนไพร โดยข้าวเย็นเหนือมีฤทธิ์ต้านเอ็นไซม์ HIV-1 integrase ซึ่งต้องใช้คู่กับข้าวเย็นใต้ก็เนื่องจากสมุนไพรทั้งสองชนิดมีสรรพคุณที่เสมอกันเพื่อให้เสริมฤทธิ์กันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ส่วนที่นำมาใช้ประโยชน์ : ราก, หัว, ใบ และ ผล
สรรพคุณทางยา :

  • ราก แก้พุพอง แก้น้ำเหลืองเสีย แก้ปัสสาวะพิการ แก้พยาธิในท้อง
  • หัว แก้มะเร็ง แก้เส้นพิการ น้ำเหลืองเสีย กามโรค ฝีเปื่อย พุพอง และต้นแก้อัมพาตแก้ประดง คุดทะราด น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรค ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะ
  • ใบ แก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต
  • ผล แก้ลมริดสีดวง

วิธีการใช้ :

  • แก้พุพอง แก้น้ำเหลืองเสีย แก้ปัสสาวะพิการ แก้พยาธิในท้อง นำรากมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  • แก้มะเร็ง นำหัวบดให้ละเอียดผสมกับส้มโมงแล้วต้มจนแห้ง ผสมกับน้ำผึ้งรับประทานวันละ 1 เม็ด สามารถออกฤทธิ์ต้านมะเร็งเต้านม
  • แก้เส้นพิการ น้ำเหลืองเสีย กามโรค ฝีเปื่อย พุพอง และต้นแก้อัมพาตแก้ประดง คุดทะราด น้ำเหลืองเสีย แก้เส้นเอ็นพิการ แก้กามโรค ฝีแผลเน่าเปื่อยพุพอง เม็ดผื่นคัน ดับพิษในกระดูก แก้ปัสสาวะ นำหัวมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  • แก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต นำใบมาต้มกับน้ำ ดื่มรับประทาน
  • แก้ลมริดสีดวง นำผลมารับประทานสดๆ

ขอบคุณข้อมูลและรูปภาพจาก https://www.samunpri.com/ข้าวเย็นเหนือ/,  https://medthai.com/ข้าวเย็นเหนือ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *